Ε118.18 Κηπουπόλεις χθες και σήμερα: Από το Ευρωπαϊκό πρότυπο στην Αθήνα του μεσοπολέμου

Ερευνητική εργασία: Κηπουπόλεις χθες και σήμερα: Από το Ευρωπαϊκό πρότυπο στην Αθήνα του μεσοπολέμου
Φοιτήτρια: Δήμητρα Αντύπα
Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Δέσποινα Διμέλλη
Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης | Οκτώβρης 2018







Περίληψη:

Η ερευνητική εργασία αυτή απαρτίζεται από τρία βασικά κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο αρχικά επιχειρείται μία θεωρητική προσέγγιση του προτύπου της κηπούπολης, αναζητούνται οι απαρχές της ιδέας του και το θεωρητικό του υπόβαθρου. Έπειτα, μελετώνται οι πρακτικές εφαρμογές του προτύπου, η διάδοσή του στον Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο ιστό, καθώς και στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα. 

Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται μία εμβάθυνση στην ανάλυση της επιρροής του προτύπου στον πολεοδομικό ιστό της Αθήνας του μεσοπολέμου, καθώς εκεί παρατηρείται η μεγαλύτερη χρήση του στο σχεδιασμό συνοικιών. Αρχικά, διερευνώνται οι λόγοι ανάπτυξης του σε συνάρτηση με το οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο της πρωτεύουσας την περίοδο αυτή. Επιπλέον, γίνεται μία καταγραφή και μελέτη όλων των συνοικιών της Αθήνας όπου το πρότυπο έχει αφήσει τα ίχνη του μέχρι σήμερα. Έπειτα, για να γίνει πιο κατανοητό το φαινόμενο, παρουσιάζονται 6 παραδείγματα συνοικιών που μελετώνται με βάση την κοινωνική διαστρωμάτωση τους, τον αρμόδιο φορέα που ανέλαβε την ανοικοδόμηση τους, καθώς και τον βαθμό στον οποίο οι αρχικές σχεδιαστικές αρχές τους διατηρούνται μέχρι σήμερα. Συγκεκριμένα επιλέγονται δύο συνοικίες παραθεριστικού τύπου, το Ψυχικό και η Ηλιούπολη, δύο προσφυγικού τύπου, η Νέα Φιλαδέλφεια και η Νέα Σμύρνη και η Κυπριάδου και η Φιλοθέη που είχαν σκοπό την ανέγερση φθηνών και βιώσιμων κατοικιών για δημόσιους και ιδιωτικούς υπαλλήλους.. Επιχειρείται η ανάλυση της ίδρυσης τους, του πρώτου τους σχεδίου, της εξέλιξης τους και της σημερινής τους κατάστασης.

Μέσα από τη μελέτη των συνοικιών αυτών, στο τρίτο κεφάλαιο η έρευνα καταλήγει σε συμπεράσματα που αφορούν αρχικά τη συνολική αξιολόγηση του προτύπου των κηπουπόλεων και της διάδοσής του. Επιπλέον, επιχειρείται η αξιολόγηση του βαθμού διατήρησης του αρχικού σχεδιασμού της ρυμοτομίας, των όρων δόμησης, του οδικού δικτύου, των χρήσεων, των τυπολογιών των κατοικιών, του δικτύου πρασίνου και ελεύθερων χώρων σήμερα. Τέλος, αναλύεται ο ρόλος των κατοίκων και του αρχικού σχεδίου στην εξέλιξη και στο χαρακτήρα της συνοικίας σήμερα.



   




Abstract

This research is constituted by three main chapters. In the first chapter, the main purpose is the analysis of the origins and the theoretical background of garden city's model. Furthermore, the research describes the practical applications of garden city's model and its diffusion into the Greek, European and global cityscape, during the 20th century.

In the second chapter, the research describes the model's influence on the urban fabric of Athens, during the interwar period, in which is the model is most frequently used in the planning of Athenian districts. Firstly, the research focuses on the reasons for its development in relation to the economic and social background of the capital during this period. In addition, there is an analysis and study of all Athenian districts, where the pattern has left its traces up to date. In order make an in–depth research, 6 case studies of districts are analyzed, based on their social stratification, the responsible organization that undertook their reconstruction and the extent of the preservation of the districts' planning principles today. Specifically, two resort districts are selected, Psychiko and Ilioupoli, two refugee districts, Nea Philadelphia and Nea Smyrni and Kypriadou and Filothei, districts that hosted public and private employees. The research studies their establishment, their first plan, their evolution and their current planning and character. 

In the third chapter, firstly the research draws a conclusion regarding the whole influence of garden cities' model. Secondly, the research aims to evaluate the degree of preservation of the street planning, the construction rules, the road network, the ground floor uses, the housing typologies and the green and free space network today.

Finally, the study attempts an analysis of the residents’ and the initial districts’ planning principles’ role in the evolution and today’s character of the districts.