Δ027.25 | ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΣ | Μισεμός_Η Αρχιτεκτονική της Μνήμης στη Νίκαια: Επανάχρηση Προσφυγικών Κατοικιών σε Μουσείο Προσφυγικής Κληρονομιάς

Φοιτήτρια: Γραφάκου Σωτηρία-Αφροδίτη
Επιβλέπων: Μητρούλιας Γιώργος
Σχολή: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας



Η διπλωματική εργασία αφορά την επανάχρηση δύο προσφυγικών πολυκατοικιών στη Νίκαια και τη μετατροπή τους σε μουσείο προσφυγικής μνήμης, με επίκεντρο το οικοδομικό τετράγωνο 183 και τον ενδιάμεσο κοινόχρηστο χώρο της αλάνας. Η πρόταση αντιμετωπίζει το μουσείο όχι ως ένα αυτόνομο εκθεσιακό κέλυφος, αλλά ως ένα ζωντανό σύστημα χώρων, όπου η αρχιτεκτονική, η μνήμη και η καθημερινότητα της γειτονιάς συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν.



Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η διατήρηση και ανάδειξη της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής των προσφυγικών κτιρίων, με σεβασμό στα ίχνη κατοίκησης, τις φθορές και τις προσθήκες του χρόνου. Οι επεμβάσεις είναι επιλεκτικές και στοχευμένες, με στόχο να ενισχύσουν τη μουσειακή εμπειρία χωρίς να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα των κτιρίων. Η αλάνα λειτουργεί ως ενδιάμεσος χώρος μνήμης και κοινωνικής ζωής, συνδέοντας τα δύο κτίρια και εντάσσοντας το μουσείο στον ευρύτερο αστικό και κοινωνικό ιστό.



Η αρχιτεκτονική πρόταση βασίζεται σε μια μεθοδολογία που συνδυάζει επιτόπια έρευνα, καταγραφή καθημερινών πρακτικών και θεωρητικές προσεγγίσεις γύρω από τη μνήμη και τον χώρο. Το μουσείο προτείνεται ως τόπος πολυαισθητηριακής εμπειρίας, όπου ο επισκέπτης δεν παρατηρεί απλώς εκθέματα, αλλά βιώνει την ίδια την αρχιτεκτονική ως φορέα αφήγησης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η εργασία διερευνά πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να λειτουργήσει ως ενεργό μέσο διατήρησης και επανανοηματοδότησης της συλλογικής μνήμης, παραμένοντας ανοιχτή στη ζωή και τις μεταβολές της σύγχρονης πόλης.