IN002.20 | Συνέντευξη στην Αθήνα τον Ιούνιο 2020 της Ηρώς Σκουλούδη, μέλος της κριτικής επιτροπής Europe 40 under 40 για τα βραβεία 2019-2020 στον Μανώλη Αναστασάκη







Ερώτηση: Πώς σας έγινε η πρόταση να συμμετάσχετε ως μέλος της κριτικής επιτροπής;

Απάντηση: Ο θεσμός Europe 40 under 40 βραβεύει νέους αρχιτέκτονες και designers. Η πρόταση μού έγινε λόγω της διπλής μου ιδιότητας αφού, εκτός από αρχιτέκτονας είμαι και designer της σειράς ξύλινων παραμετρικών φωτιστικών KUKUNARI. Δέχτηκα με χαρά, καθώς θεώρησα ότι θα ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία και εμπειρία, όπως και ήταν τελικά. Παράλληλα μου δόθηκε η ευκαιρία να διαμορφώσω προσωπική άποψη για τη νέα γενιά αρχιτεκτόνων της Ευρώπης στην οποία ηλικιακά ανήκω κι εγώ.

 

Ερ.: Με ποιο τρόπο διαβουλεύτηκε η επιτροπή; Εν μέσω πανδημίας, ανταλλάξατε γνώμες με φυσική παρουσία ή διαδικτυακά;

Απ.: Η επιτροπή συνεδρίασε στα τέλη Φεβρουαρίου του 2020 στα γραφεία του European Centre for Architecture Art Design and Urban Studies στην Αθήνα. Δεν είχε ακόμα επιβληθεί το lockdown λόγω πανδημίας και έτσι η διαδικασία επιλογής διεξήχθη με τη φυσική παρουσία όλων των μελών της κριτικής επιτροπής. Ήταν μια εποικοδομητική, πολύωρη διαδικασία κατά την οποία ανταλλάξαμε απόψεις και προβληματισμούς για να καταλήξουμε στους καλύτερους 40 της Ευρώπης.

 

Ερ.: Στις βραβεύσεις παρατηρούμε έντονη παρουσία ομάδων από τη Γαλλία. Αυτό οφείλεται σε μία αναλογικά μεγαλύτερη συμμετοχή ή ίσως και σε μία φουρνιά νέων Γάλλων πολλά υποσχόμενη;

Απ.: Όντως παρατηρείται ένας μεγάλος αριθμός Γάλλων αρχιτεκτόνων ανάμεσα στους βραβευμένους, όπως και πέρυσι. Αυτό είναι απόρροια της αυξανόμενης συμμετοχής τους στο θεσμό τα τελευταία χρόνια. Το γεγονός αυτό έγινε θέμα συζήτησης και προβληματισμού ανάμεσα στα μέλη της κριτικής επιτροπής. Οι πολλές και αρκετά καλές συμμετοχές Γάλλων αρχιτεκτόνων μπορεί, σε δεύτερη ανάγνωση, να υποδηλώνουν αυξημένη αρχιτεκτονική δραστηριότητα στη χώρα, αλλά και την τάση των νέων να αναδείξουν και να επικοινωνήσουν το έργο τους.


Ερ.: Μπορεί να διακρίνει κανείς κάποια αρχιτεκτονική ταυτότητα ανά χώρα ή έχει
πλέον ομογενοποιηθεί και η αρχιτεκτονική;

 Απ.: Η τάση ομογενοποίησης της αρχιτεκτονικής ήταν κάτι που παρατηρήθηκε και σχολιάστηκε κατά την κρίση των συμμετοχών. Υπήρχαν μάλιστα συμμετοχές που απείχαν αρκετά από την αντίστοιχη τοπική αρχιτεκτονική μορφολογία και εμφάνιζαν έντονα χαρακτηριστικά μιας, θα έλεγα, «παγκόσμιας» αρχιτεκτονικής, δηλαδή μιας αρχιτεκτονικής χωρίς ταυτότητα περιοχής, που μπορείς να την «ακουμπήσεις» οπουδήποτε. Δεν έλειπαν όμως και οι συμμετοχές στις οποίες διάβαζες την «εντοπιότητα» μέσα από τη διαχείριση της φόρμας, των υλικών και του κτισμένου σε σχέση με το περιβάλλον του. Είναι ευχάριστο να συνειδητοποιείς ότι υπάρχει κόμη αρχιτεκτονική ταυτότητα και να μπορείς να την αναγνωρίσεις.

 

Ερ.: Στα βραβεία έχουμε μία ομάδα από την Κύπρο και δύο ομάδες από την Ελλάδα. Το είχατε διακρίνει με κάποιον τρόπο; Για να το διατυπώσω διαφορετικά: το περιμένατε; πριν ανοίξουν βέβαια οι φάκελοι με τα ονόματα;

Απ.: Κατά τη διαδικασία κρίσης των συμμετοχών, το μόνο στοιχείο που μας ήταν γνωστό ήταν η χώρα κατασκευής του έργου, η οποία μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις ήταν διαφορετική από τη χώρα καταγωγής του αρχιτέκτονα. Έτσι, η κριτική επιτροπή έμαθε τα ονόματα των αρχιτεκτόνων των έργων αφού ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα. Κάποιες συμμετοχές ήταν αναγνωρίσιμες λόγω προηγούμενων δημοσιεύσεών τους.

 

Ερ.: Πόσο δύσκολο είναι να κρίνετε το αρχιτεκτονικό έργο μιας νέας γενιάς και τι προβληματισμοί σάς γεννήθηκαν;

Απ.: Προσωπικά ένιωσα μεγάλη ευθύνη κατά τη διαδικασία της επιλογής, κυρίως όταν συσχέτιζα την κλίμακα και την ποιότητα των έργων με το νεαρό της ηλικίας των αρχιτεκτόνων. Είναι εντυπωσιακό να βλέπεις νέους αρχιτέκτονες στο ξεκίνημα της επαγγελματικής τους πορείας, είτε ως ανεξάρτητους επαγγελματίες είτε στο πλαίσιο μιας αρχιτεκτονικής εταιρείας, να σχεδιάζουν και να ηγούνται τέτοιων έργων. Καθώς ανήκω σε αυτή τη γενιά, δεν μπόρεσα να μην προβληματιστώ για τον μικρό αριθμό έργων μεγάλης κλίμακας και τον περιορισμένο χώρο που δίνεται στους νέους αρχιτέκτονες στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους στην υπόλοιπη Ευρώπη. Θεωρώ ότι η αρχιτεκτονική χρειάζεται το δημιουργικό πνεύμα και τον ενθουσιασμό της νέας γενιάς και εύχομαι τα επόμενα χρόνια να δούμε ακόμη περισσότερες ελληνικές συμμετοχές στον θεσμό.